Παρασκευή, 2 Δεκεμβρίου 2011

Προσωπικά: Η μαγεία του ποδοσφαίρου


Τελικά ένα από τα ωραιότερα πράγματα στη ζωή είναι η αναπόληση στιγμών του παρελθόντος, ειδικά όταν το έναυσμα για την αναπόληση σου έρχεται κυριολεκτικά από το πουθενά.

Το σημερινό «day-off» από τη στρατιωτική μου θητεία δεν απέτρεψε το πρωινό ξύπνημα λίγο πριν από τις 7. Δεν ξέρω το πώς ούτε το γιατί, αλλά ένα απλό «εθιμοτυπικό» σερφάρισμα στο Ίντερνετ μετατράπηκε σε εσωτερική επαναφορά της απίστευτης εμπειρίας που έζησα τον περασμένο Φλεβάρη στην Αγγλία και πιο συγκεκριμένα στην πόλη του Μπέρμιγχαμ.

Η κάλυψη του ρεπορτάζ του ποδοσφαιρικού Άρη με έφερε, λοιπόν, σε αυτή τη βιομηχανική πόλη της Αγγλίας, προκειμένου να παρακολουθήσω από κοντά το παιχνίδι πρωταθλήματος της Μάντσεστερ Σίτι με την Μπέρμιγχαμ, στο «St. Andrews». Παρενθετικά αναφέρω ότι –με ποδοσφαιρικούς όρους- την πρωτοκαθεδρία στην εν λόγω πόλη έχει η Άστον Βίλα, με την Μπέρμιγχαμ να ζει σταθερά στη σκιά της.

Άφιξη, λοιπόν, στο Μπέρμιγχαμ από το Λίβερπουλ με τρένο ένα μεσημέρι Τετάρτης. Αφού το ταξί με πήγε «καρφί» στο ξενοδοχείο που είχα κλεισμένο, αποφάσισα να κάνω μία βόλτα στην πόλη, καθώς το παιχνίδι ήταν προγραμματισμένο για νωρίς το βράδυ.

Η βόλτα έγινε με τα πόδια, καθώς –συμβουλή από κάποιον άνθρωπο που έχει πραγματοποιήσει κάποια ταπεινά ταξίδια μέχρι τώρα, που διανύει το 29ο έτος της ηλικίας του- μόνο έτσι μαθαίνεις, οσμίζεσαι και γίνεσαι πραγματικό κομμάτι ενός ξένου τόπου.

Το μυαλό δεν έφευγε με τίποτα από το βραδινό παιχνίδι. Ξέρετε, δεν είναι μικρό πράγμα να ονειρεύεσαι κάτι από μικρός και να απέχεις λίγα λεπτά από την πραγματοποίησή του. Ναι, λοιπόν, από μικρός ονειρευόμουν ότι θα ταξίδευα σε ένα γήπεδο του εξωτερικού και θα παρακολουθούσα ένα παιχνίδι με την ιδιότητα του δημοσιογράφου.

Το βράδυ έφτασε και προτίμησα τη λύση του ταξί για το γήπεδο. Ο ταξιτζής με άφησε στον περιβάλλοντα χώρο και η προ του ματς ατμόσφαιρα ήταν για μένα το καλύτερο τονωτικό. Οπαδοί της Μπέρμιγχαμ με κυανόλευκα κασκόλ, παμπ γεμάτες με τη μπίρα να ρέει άφθονη, πλανόδιοι πωλητές των καθιερωμένων χοτ-ντογκ και ταυτόχρονη άφιξη 4.500 οπαδών της Σίτι, χωρίς πραγματικά να δημιουργηθεί το παραμικρό.

Αφού, λοιπόν, πραγματοποίησα μία μίνι περιήγηση, άρχισα το ψάξιμο για την αίθουσα Τύπου της Μπέρμιγχαμ. Είχα προγραμματίσει να συναντήσω τον Υπεύθυνο Τύπου, ο οποίος είχε κανονίσει να μου κρατήσει ένα εισιτήριο για μία απλή κερκίδα, καθώς στην Πρέμιερ Λιγκ οι θέσεις στα δημοσιογραφικά απαιτούν ετήσια συνδρομή και είναι «κλειδωμένες» από την αρχή της σεζόν.

Εφαρμόζοντας το ρητό «ρωτώντας πας στην πόλη», να σου ο δικός σου στην αίθουσα Τύπου, με την αγωνία μέσα του ότι πάντα μπορεί κάτι να πάει στραβά. Όταν, λοιπόν, η γλυκύτατη υπεύθυνη Επικοινωνίας της Μπέρμιγχαμ μου έδωσε ένα φάκελο, που έγραφε στην εξωτερική του πλευρά το όνομα «Melidis Vasilis», το συναίσθημα ήταν πρωτοφανές. Δεν ξέρω αν θα χαιρόμουν περισσότερο ή λιγότερο με την επίδοση μίας επιταγής 1.000.000 ευρώ. Ένιωσα ότι ο αγώνας χρόνων τότε δικαιωνόταν. Και εύχομαι στον καθένα να ζήσει μία παρόμοια στιγμή, ανεξαρτήτως του επαγγέλματος που αποτελεί τον διακαή πόθο του.

Μάλιστα, η συνάδελφος δεν αρκέστηκε να μου δώσει το υποσχεθέν εισιτήριο, αλλά με προσκάλεσε να λάβω μέρος στο καθιερωμένο δείπνο για τους συντάκτες του Τύπου, που οργάνωνε πάντα η διοίκηση της Μπέρμιγχαμ πριν από τα παιχνίδια. Αρκέστηκα σε ένα απλό τσαγάκι (Αγγλία και κρύο γαρ) και κατευθύνθηκα άμεσα προς την εν λόγω κερκίδα.

Για να πω την αλήθεια, ήμουν διπλά ευτυχισμένος, καθώς ο συγχρωτισμός με απλούς οπαδούς και όχι η απομονωμένη οπτική από τις δημοσιογραφικές θέσεις, σου εξασφαλίζει μία πραγματική εικόνα περί του τι εστί Πρέμιερ Λιγκ.

Κάθισα δίπλα σε έναν οπαδό της Μπέρμιγχαμ μουσουλμανικής καταγωγής, αφού είναι γεγονός ότι η δεύτερη σε πληθυσμό πόλη της Αγγλίας χαρακτηρίζεται κατεξοχήν από τη διαμονή πλήθους μεταναστών, κυρίως από τις λεγόμενες αραβικές χώρες.

Στα δέκα μέτρα, 4.500 οπαδοί της Μάντσεστερ Σίτι. Δε θα αναφερθώ σκόπιμα στο δημοσιογραφικό κομμάτι αυτής της εμπειρίας, καθώς ο σκοπός του κειμένου δεν είναι η... περιαυτολόγηση.

Κάπου εκεί ένας μύθος άρχισε να σπάει μέσα μου. Ο μύθος της «φλώρικης» Πρέμιερ Λιγκ, όπου οι οπαδοί παρακολουθούν το παιχνίδι εν είδει παράστασης όπερας. Όρθιοι όλοι, ανταλλαγή συνθημάτων, πανηγυρική ατμόσφαιρα, αλλά… Μάλλον χρειάζεται να βάλω κεφαλαία εδώ, ΑΛΛΑ: κανένα αντικείμενο στον αγωνιστικό χώρο, καμία διαμαρτυρία για το διαιτητή, κανένα πέσιμο στους αντίπαλους οπαδούς. Σε ένα γήπεδο που δεν είναι από τα φημισμένα της «γηραιάς Αλβιόνας», ένιωσα να γεμίζω ποδοσφαιρικά, όσο δε γέμισα 15 χρόνια που δίνω το παρόν στα ελληνικά γήπεδα.

Με τον εν λόγω οπαδό, συζητούσαμε και σχολιάζαμε καθόλη τη διάρκεια του παιχνιδιού. Ναι, με έναν άνθρωπο άλλης θρησκείας, άλλης εθνικότητας, άλλης κουλτούρας, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το σπίτι μου, που τον γνώριζα μόλις για λίγα δευτερόλεπτα. Δεν είναι μαγικό;

Το παιχνίδι τελειώνει, χαιρετιόμαστε (λες και θα τον ξαναέβλεπα ποτέ…) και αποχωρώ από το γήπεδο ποδαράτος (είχα βάλει στοίχημα ότι θυμάμαι το δρόμο της επιστροφής για το ξενοδοχείο και το πέτυχα…), μαζί με τους χιλιάδες οπαδούς της Μπέρμιγχαμ και της Σίτι.

Ναι, μαζί φεύγανε. Δεν υπήρξε κάποια ανακοίνωση στα αγγλικά του τύπου «Παρακαλούνται οι οπαδοί της Μάντσεστερ Σίτι να παραμείνουν στις θέσεις τους μετά τη λήξη της αναμέτρησης».

Όλοι μαζί αποχωρούσαμε και αυτός που μας ένωνε ήταν μόνο ένα, αλλά αρκούντως μαγικό: το ποδόσφαιρο.

Κλείνω με την εξής εξομολόγηση: σε όλη τη διάρκεια της συγγραφής του κειμένου, διακατεχόμουν από άγχος μήπως ξεχάσω κάτι. Σίγουρα θα ξέχασα πολλά, αλλά το συμπέρασμα είναι ένα: η εμπειρία αυτή μου έμεινε τόσο ανεξίτηλη, ώστε η καρδιά να «χοροπηδάει» ακόμα κι όταν βρίσκομαι μπροστά σε ένα άψυχο υπολογιστή.

Πέμπτη, 24 Νοεμβρίου 2011

Περί λιτότητας...


Αντιγράφω από το Δωρεάν Ηλεκτρονικό Λεξικό:

λιτότητα

ουσ θ λιτότητα [li'totita]

1 απλότητα π.χ. Εκφράζεται με λιτότητα.

2 οικονομικοί περιορισμοί π.χ. μέτρα λιτότητας

Λιτότητα, λοιπόν, μία λέξη η οποία έχει χτυπήσει κορυφή στα... chart της δημοφιλίας τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας (αλλά και σε ολόκληρο τον αναπτυγμένο κόσμο). Για να είμαι απόλυτα ακριβής, το πέρασμα του χρόνου την ανεβάζει όλο και περισσότερο προς τη θέση Νο 1.

Απαιτείται, όπως λένε οι πολιτικοί μας πατέρες (εντός και εκτός συνόρων) η επιβολή σκληρών μέτρων λιτότητας, αν θέλουμε να απαλλαγούμε μια και δια παντός από την υφιστάμενη οικονομική κρίση.

Αν με ρωτούσε κάποιος για την αφεντιά μου, μάλλον ο όρος «λιτότητα» δεν ταιριάζει πολύ με τα χνώτα μου. Μου αρέσει να ζω έντονα, να χρωματίζω τη ζωή με τα πιο σπάνια χρώματα, να μην είμαι «λιτός» στην ανθρώπινη επικοινωνία. Εδώ, όμως, δε μιλάμε για αυτή τη λιτότητα. Δυστυχώς η αναφορά γίνεται στο δεύτερο σκέλος του αρχικού ορισμού.

Ένα άρθρο του Alan Cowell στη μεταφρασμένη έκδοση των «New York Times», που εμπεριέχεται ως ένθετο στην «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» της περασμένης Κυριακής, μου έδωσε την αφορμή να ασχοληθώ λίγο βαθύτερα με την περίφημη λιτότητα.

Μας λέει, αρχικά, ο Cowell: «Οι αγορές δημιούργησαν την κακή συνήθεια να ζει κανείς πάνω από τις δυνατότητές του». Και καταλήγει στο άρθρο του: «Στην εποχή του Τζουντ (σ.σ. αμέσως μετά τη λήξη του Β’ Π.Π.), η λιτότητα διασφάλιζε μια μίνιμουμ πρόσβαση σε βασικά αγαθά, ανοίγοντας το δρόμο για καλύτερες μέρες. Σήμερα, η λιτότητα μειώνει τις θέσεις εργασίας, τις ανέσεις και τα προνόμια που είχαν πολλαπλασιαστεί έκτοτε-ανοίγοντας το δρόμο για μέρες πολύ χειρότερες».

Αυτή η τελευταία θέση έχει σφηνωθεί μέσα στο μυαλό μου το τελευταίο τριήμερο. Διερωτώμαι: πώς γίνεται η λιτότητα να ανοίγει το δρόμο για καλύτερες μέρες; Από τη στιγμή που μας την επιβάλλουν με καταναγκαστικό τρόπο (άρα αρνητικό για την καθημερινότητά μας), πώς είναι δυνατόν να ειδωθεί μέσα από το φάσμα της δυνητικής ελπίδας για το μέλλον;

Η απάντηση έρχεται αμείλικτη (ναι, δύο αράδες πιο πάνω βρίσκεται): «Οι αγορές δημιούργησαν την κακή συνήθεια να ζει κανείς πάνω από τις δυνατότητές του». Το έχουμε ποτέ σκεφτεί αυτό ή θα συνεχίσουμε, ως γνήσια ζώα, να καταναλώνουμε ασύστολα το νοητό σανό των επώνυμων ρούχων, παπουτσιών και κάθε είδους υπηρεσιών ή νέων τεχνολογικών επιτευγμάτων;

Θα αναλογιστούμε ποτέ ότι αυτός ο αγώνας για επιβίωση πάνω από τις δυνατότητές μας συμφέρει τους έχοντες την εξουσία, οι οποίοι τρίβουν τα χέρια τους βλέποντάς μας να πασχίζουμε για το... αδύνατο;

Προτείνω, λοιπόν, να μην τους κάνουμε τη χάρη. Προτείνω να διοχετεύσουμε όλη την ενέργειά μας στον... αφορισμό του πρώτου σκέλους του αρχικού ορισμού: καμία λιτότητα στη σκέψη, καμία λιτότητα στην αγάπη, καμία λιτότητα στα όνειρα, καμία λιτότητα στην ανθρώπινη επικοινωνία. Αυτό το παιχνίδι είναι στα χέρια μας, αυτό ας μην το ξεχάσουμε ποτέ...

ΠΕΙΡΑΜΑ WORGL

TO Wörgl (Βεργκλ) ειναι μια μικρή πόλη 4.500 κατοίκων στην Αυστρία όπου διεξήχθη ένα καινοτόμο οικονομικό πείραμα το 1932. Ήδη η Ευρώπη είχε χτυπηθεί από το κραχ του 1929, και το 1931 που εκλέχτηκε Δήμαρχος ο Michael Untergüggenberger (Μίκαελ Ούντεργκέγκενμπέργκερ) ήδη είχε έλθει η ύφεση με 30% ανεργία, και 10% άπορους...
Ο νέος Δήμαρχος προερχόταν από φτωχή αγροτική οικογένεια, ο ίδιος κατόρθωσε να μορφωθεί μόνος του και να γίνει μηχανικός στους σιδηροδρόμους. Αν και ο ίδιος δεν ήταν μαρξιστής, είχε συνδικαλιστική δράση και υποστήριζε τα συμφέροντα των εργαζομένων ενάντια των πλουσίων επενδυτών του σιδηροδρόμου, πράγμα που το πλήρωσε με την μη προσωπική του άνοδο στην ανώτερη ιεραρχία των σιδηροδρομικών υπαλλήλων. Ήταν ένας άνθρωπος ανοιχτόμυαλος, πρακτικός, εργατικός, δραστήριος που κέρδισε την καρδιά των συμπολιτών του, οι οποίοι τον εμπιστεύτηκαν στη θέση του Δημάρχου, γνωρίζοντας ότι δεν θα τους προδώσει.
Ο νέος δήμαρχος είχε έναν μακρύ κατάλογο έργων που ήθελε να εκτελέσει. Έργα απολύτως απαραίτητα όπως η ύδρευση της πόλης, η ασφαλτόστρωση των δρόμων, ο οδικός φωτισμός και η φύτευση δέντρων κατά μήκος των οδών. Αλλά τα δημοτικά ταμεία ήταν σχεδόν άδεια, και οι δημότες ήταν ήδη σε δεινή οικονομική κατάσταση, αντιμετωπίζοντας αρκετοί από αυτούς πρόβλημα επιβίωσης. Ο Δήμαρχος καταλάβαινε ότι μία αύξηση της φορολογίας τους, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν τα δημοτικά έργα, θα οδηγούσε σε περαιτέρω φτώχεια και ύφεση.
Ο Δήμαρχος όμως είχε μελετήσει το βιβλίο «Η Φυσική Τάξη» του οικονομολόγου Silvio Gesell (Σύλβιο Γκέσελ). Ο οποίος πίστευε ότι η αργή κυκλοφορία του χρήματος είναι η κύρια αιτία για την παραπαίουσα οικονομία. Το χρήμα ως μέσο συναλλαγής ολοένα εξαφανίζεται από τα χέρια των εργατών – παραγωγών και μαζεύεται στα χέρια των λίγων που το συσσωρεύουν, εκμεταλλεύονται τους τόκους, και δεν το επιστρέφουν πίσω στην αγορά. Κατ΄ αυτόν δηλαδή, όσο περισσότερο χρήμα είχαν, όσο περισσότεροι άνθρωποι, οι οποίοι το κυκλοφορούν συνεχώς, τότε η Κοινωνία θα έχει υγιή ανάπτυξη και ευημερία.
Μια μεγάλη απόφαση
Ο Δήμαρχος βάζοντας σε εφαρμογή την παραπάνω θεωρία, ξεκίνησε το πρόγραμμα των Δημοτικών του έργων, δίνοντας δουλειά σε πολλούς εργαζόμενους και εργολάβους, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι η πληρωμή τους θα γινόταν με σελίνια (το νόμισμα της Αυστρίας) όχι εκτυπωμένα από την Εθνική Τράπεζα της, αλλά από τον Δήμο του Wörgl. Όντως εκτυπώθηκαν και τέθηκαν σε κυκλοφορία 32.000 σελίνια ως “Γραμμάτια Πιστοποίησης Εργασίας”, κάτι σαν ένα δωρεάν χρήμα, διότι δεν είχαν αντίκρισμα σε χρυσό, απλά αναγνώριζαν την παροχή έργου προς την Κοινότητα. Κόπηκαν χαρτονομίσματα ονομαστικής αξίας στα 1, 5 και 10 σελίνια.
ΤΑ ΧΡΉΜΑΤΑ ΤΟΥ WÖRGL
Στις 31 Ιουλίου 1932 δόθηκαν τα πρώτα 1.800 Σελίνια για να πληρωθούν οι μισθοί των εργαζομένων, και η αξία των υλικών που αναλώθηκαν τον πρώτο μήνα στα δημοτικά έργα. Οι άνθρωποι που πήραν αυτά τα νέα σελίνια, μπορούσαν να πληρώσουν τους δημοτικούς τους φόρους, αλλά και να αγοράσουν ψωμί. Ο αρτοποιός παίρνοντας αυτά τα σελίνια μπορούσε να αγοράζει αλεύρι από τον μυλωνά. Ο μυλωνάς αγόραζε σιτάρι από τον γεωργό. Ο γεωργός αγόραζε εργαλεία από τον σιδερά. Ο σιδεράς αγόραζε παπούτσια από τον τσαγκάρη. Ο τσαγκάρης πλήρωνε τον δάσκαλο που έκανε μάθημα στα παιδιά του. Ο δάσκαλος αγόραζε ψωμί στον αρτοποιό. Και ο κύκλος κυκλοφορίας του χρήματος επαναλαμβανότανε συνεχώς και καθημερινά, σε τέτοιο σημείο ώστε ήδη την τρίτη μέρα, ο κύκλος εργασιών ολόκληρης της πόλης να είναι παραπάνω από 10πλάσιος από τα 1.800 σελίνια που δόθηκαν στη κυκλοφορία σε σημείο το να υποπτεύονται κάποιοι ότι κάποια σελίνια είχαν πλαστογραφηθεί. Ο Δήμαρχος όμως είχε εφαρμόσει μία πρόσθετη μέθοδο για να κάνει το χρήμα να αλλάζει συνεχώς χέρια με μεγάλη ταχύτητα:
Τα χρήματα του Wörgl έχαναν το 1% της ονομαστικής τους αξίας κάθε μήνα. Για να αποφευχθεί αυτή η υποτίμηση ο ιδιοκτήτης του γραμματίου το δαπανούσε όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Ειδάλλως, την πρώτη μέρα του επόμενου μήνα, έπρεπε να αγοράσει ένα κουπόνι σαν γραμματόσημο, με αξία το 1% της ονομαστικής αξίας και να το κολλήσει στο χαρτονόμισμα. Υπήρχε δηλαδή μία λειτουργία αντίθετη από τον τοκισμό, που επέτρεπε στο χρήμα να κυκλοφορεί συνεχώς.


Ο Δήμαρχος φυσικά δεν μπορούσε να προσλάβει όλους τους ανέργους της πόλης για τα δημοτικά έργα. Με την αύξηση του κύκλου εργασιών της πόλης όμως, ο αρτοποιός για παράδειγμα δεν προλάβαινε μόνος του να βγάζει τα ψωμιά που του ζητούσαν, υποχρεώθηκε λοιπόν να προσλάβει έναν βοηθό, τον οποίον πλήρωνε με τα σελίνια του Δήμου. Το ίδιο κάνανε και οι υπόλοιποι επαγγελματίες. Οι βοηθοί που προσλήφθηκαν όμως διευρύνανε την αγοραστική δύναμη της πόλης και έτσι οι επαγγελματίες είχαν να αντιμετωπίσουν μία περαιτέρω αύξηση της ζήτησης, σε σημείο που κανένας κάτοικος της πόλης να είναι άνεργος, αλλά αντίθετα να υπάρχουν παντού αγγελίες ζήτησης προσωπικού. Έτσι το σύστημα αρχίζει να αποκτάει μία δυναμική μορφή, και οι άνεργοι από τα γύρω χωριά έρχονται για να δουλέψουν στο Wörgl, επίσης οι παραγωγοί από τα γύρω χωριά που είχαν τα προϊόντα τους απούλητα (διότι μέχρι τώρα κανείς δεν είχε χρήματα για να τα αγοράσει) επιτέλους βρήκαν αγοραστές στο Wörgl, αλλά με τους νέους επισκέπτες διευρύνεται ακόμα περαιτέρω η αγοραστική δύναμη, ενώ ταυτόχρονα αυξάνεται και η παραγωγική δραστηριότητα. Οι ξένοι εργάτες παίρνοντας τα σελίνια του Wörgl, δυνάμωναν και τις δικές τους τοπικές οικονομίες, επεκτείνοντας την ανάπτυξη στα γύρω χωριά, αλλά το ίδιο το Wörgl έβγαινε αλώβητο, από αυτή την έξοδο του χρήματος. Ο Δήμαρχος είχε ένα στρατηγικό πλεονέκτημα: Ήταν αυτός που εκτύπωνε το χρήμα. Δεν ήταν ένας ιδιώτης τραπεζίτης με σκοτεινά συμφέροντα κυριαρχίας από πίσω του, αλλά ένας άνθρωπος στην υπηρεσία των πολιτών.
Η πίσω όψη κάθε γραμματίου περιείχε αυτολεξεί την ακόλουθη συγκινητική δήλωση, κάποια λόγια που φαίνονται σαν να γράφτηκαν σήμερα, και όμως γράφτηκαν το 1932:
«Προς όλους τους ενδιαφερόμενους: Ο αργός ρυθμός που κυκλοφορεί το χρήμα έχει προκαλέσει μια πρωτοφανή ύφεση του εμπορίου και βύθισε εκατομμύρια ανθρώπους σε απόλυτη εξαθλίωση. Από οικονομικής απόψεως, η καταστροφή του κόσμου άρχισε! -Είναι καιρός, με αποφασιστική και έξυπνη δράση, να προσπαθήσουμε να συγκρατήσουμε την πτωτική βουτιά του εμπορίου και έτσι να σωθεί η ανθρωπότητα από αδελφοκτόνους πολέμους, χάος και διάλυση. Οι άνθρωποι ζουν μέσα από την ανταλλαγή υπηρεσιών τους.
Η υποτονική κυκλοφορία έχει σταματήσει σε μεγάλο βαθμό αυτή την ανταλλαγή και έτσι ρίχνονται εκατομμύρια άνθρωποι που θέλουν να εργαστούν εκτός εργασίας – Πρέπει, συνεπώς, να αναβιώσουμε αυτή την ανταλλαγή υπηρεσιών και έτσι οι άνεργοι να επιστρέψουν στην παραγωγική τάξη. Αυτός είναι ο στόχος του πιστοποιητικού εργασίας που εκδίδεται από την αγορά της πόλης του Wörgl: Να μειώσει τα βάσανα και το φόβο, να προσφέρει δουλειά και ψωμί».
Η επιτυχία του Wörgl
Σε περίοδο 13 μηνών, ο Δήμαρχος εκτέλεσε όλα τα έργα που είχε σχεδιάσει: Ύδρευση, δρόμοι, φωτισμός. Επίσης κατασκευάστηκαν νέα δημόσια κτίρια, ένας ταμιευτήρας νερού, μία πίστα για σκι, και μια γέφυρα. Επίσης έγιναν αναδασώσεις, γιατί αντιλαμβάνονταν οι άνθρωποι του τότε, που ζούσαν πιο κοντά στη Φύση, το μελλοντικό κέρδος από την ύπαρξη των Δασών.
Σε έξι γειτονικά χωριά επεκτάθηκε το σύστημα με επιτυχία. Ο Γάλλος πρωθυπουργός, Eduard Dalladier, έκανε μια ειδική επίσκεψη για να δει το “θαύμα του Wörgl”. Τον Ιανουάριο του 1933, το νέο οικονομικό σύστημα επεκτείνεται στη γειτονική πόλη της Kirchbühl, και τον Ιούνιο του 1933, ο Δήμαρχος του Wörgl συναντήθηκε με εκπροσώπους από 170 διαφορετικές πόλεις της Αυστρίας που ενδιαφέρονταν για την γενικευμένη εφαρμογή του συστήματος και στις πόλεις τους.
Η παρακάτω έκθεση συντάχθηκε από τον Claude Bourdet, έναν αυτόπτη μάρτυρα Καθηγητή του Πολυτεχνείου της Ζυρίχης:
«Επισκέφθηκα το Wörgl τον Αύγουστο του 1933, ακριβώς ένα χρόνο μετά την έναρξη του πειράματος. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι τα αποτελέσματα φτάνουν το θαύμα. Οι δρόμοι, περιβόητοι για την άθλια κατάσταση τους, συναγωνίζονται τώρα την ιταλική Autostrade (Ιταλική Εθνική Οδό). Το Συγκρότημα των Δημαρχιακών γραφείων έχει ανακαινιστεί όμορφα ως ένα γοητευτικό σαλέ με ανθισμένες γλαδιόλες. Μια νέα τσιμεντένια γέφυρα φέρει περήφανα την πλάκα: “Χτισμένο με δωρεάν χρήματα το έτος 1933″. Παντού βλέπει κανείς νέους φανοστάτες στους δρόμους, καθώς και ένα δρόμο με το όνομά του Silvio Gesell. Οι εργαζόμενοι στα πολλά εργοτάξια είναι όλοι ένθερμοι υποστηρικτές του συστήματος του δωρεάν χρήματος. Στα καταστήματα τα γραμμάτια είναι αποδεκτά παντού, παράλληλα με τα επίσημα χρήματα. Οι τιμές δεν έχουν αυξηθεί.
Κάποιοι υποστήριξαν ότι το σύστημα που πειραματίστηκε στο Wörgl εμποδίζει την φορολογική ισότητα, γιατί ενεργεί σαν μία μορφή εκμετάλλευσης του φορολογουμένου. Φαίνεται να υπάρχει ένα μικρό λάθος σε αυτό τον τρόπο σκέψης. Ποτέ στο παρελθόν δεν είδε κανείς τους φορολογούμενους να μη διαμαρτύρονται έντονα κατά την αφαίρεση των χρημάτων τους. Στο Wörgl κανείς δεν διαμαρτύρονταν. Αντίθετα, οι φόροι (σε μορφή γραμματίων) καταβάλλονται εκ των προτέρων στον Δήμο. Οι άνθρωποι είναι ενθουσιασμένοι με το πείραμα και διαμαρτύρονται στην Εθνική τους Τράπεζα η οποία αντιτίθεται στην έκδοση των νέων αυτών χαρτονομισμάτων (των τοπικών γραμματίων).
Είναι αδύνατο να αποδώσει κανείς τη γενική βελτίωση του Wörgl μόνο στη «νέα μορφή των φόρων». Δεν μπορεί κανείς παρά να συμφωνήσει με το Δήμαρχο ότι το νέο νόμισμα εκτελεί τη λειτουργία του πολύ καλύτερα από το παλιό. Αφήνω στους ειδικούς για να διαπιστωθεί αν υπάρχει πληθωρισμός, παρά την κατά 100% κάλυψη των βασικών καταναλωτικών αγαθών. Παρεμπιπτόντως, αυξήσεις των τιμών, το πρώτο σημάδι του πληθωρισμού, δεν εμφανίζονται. Όσον αφορά την οικονομία, μπορούμε να πούμε ότι το νέο νόμισμα ευνοεί την εξοικονόμηση κατά κυριολεξία και όχι την αποθησαύριση του χρήματος. Δεδομένου ότι τα χρήματα χάνουν την αξία τους κρατώντας τα σπίτι, μπορεί κανείς να αποφύγει την υποτίμηση αυτή επενδύοντάς τα σε μία τράπεζα καταθέσεων. Το Wörgl έχει γίνει ένα είδος προσκυνήματος για τους μακρο-οικονομολόγους από διάφορες χώρες. Ο καθένας μπορεί να τους αναγνωρίσει αμέσως, από τις εκφράσεις τους, κατά τη συζήτηση τους στους όμορφους δρόμους του Wörgl, ή ενώ κάθονται στα τραπέζια των εστιατορίων. Ο πληθυσμός του Wörgl με χαρά, περήφανος για τη φήμη τους, τους καλωσορίζει θερμά.»

Το τέλος
Η Κεντρική Τράπεζα της Αυστρίας πανικοβλήθηκε, στο ενδεχόμενο το πείραμα του Wörgl να επεκταθεί σε όλη την Αυστρία και αποφάσισε να διεκδικήσει τα μονοπωλιακά δικαιώματα της, απαγορεύοντας δωρεάν νομίσματα. Η υπόθεση έφτασε ενώπιον του Αυστριακού Ανώτατου Δικαστηρίου, το οποίο επικύρωσε το μονοπωλιακό δικαίωμα της Κεντρικής Τράπεζας για την έκδοση νομίσματος. Και έγινε ποινικό αδίκημα η έκδοση “νομίσματος έκτακτης ανάγκης”. Το Wörgl γρήγορα επανήλθε στην ανεργία του 30%.
Κοινωνική αναταραχή εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλη την Αυστρία, διότι οι απλοί άνθρωποι δεν καταλαβαίνανε γιατί η Κυβέρνησή τους και η Δικαιοσύνη, που υποτίθεται ότι εξυπηρετούν τα συμφέροντα των πολιτών, δεν τους αφήνει να εξασκούν τη δοκιμασμένη λύση που βρήκανε στην αντιμετώπιση της ύφεσης, αλλά τους επιβάλει τα δικά της μέτρα που αποδεδειγμένα όπως και πριν τους ξαναβύθισε στη φτώχεια και την ανέχεια. Το 1938 ο Χίτλερ προχώρησε στην προσάρτηση της Αυστρίας (χωρίς να βρει την παραμικρή πολεμική αντίσταση) με έναν από τους λόγους για αυτό, το ότι πολλοί άνθρωποι τον είδαν ως τον οικονομικό και πολιτικό σωτήρα τους.
Ακολούθησε ο Πόλεμος, και το πείραμα του Wörgl έμεινε στην Ιστορία.

ΠΗΓΗ http://en.wikipedia.org/wiki/Wörgl#The_W.C3.B6rgl_Experiment

Κυριακή, 6 Νοεμβρίου 2011

Η ελπίδα είναι αθάνατη


Θα ήθελα να ξεκινήσω το παρόν κείμενο με την εξωτερίκευση μίας προσωπικής προτίμησης: ηδονίζομαι με τους ανθρώπους που έχουν διαύγεια πνεύματος, με τους ανθρώπους που το μυαλό τους παίρνει επικίνδυνα γρήγορες στροφές και μπορούν να σε καταλάβουν πριν καν σκεφτείς εσύ κάτι!

Στον αντίποδα, απεχθάνομαι (ο χαρακτηρισμός είναι βαρύς, αλλά όσο κι αν έστυψα το μυαλό μου, δε βρήκα κάποιον καταλληλότερο) τους «φελλούς», αυτούς που κοιτάζουν μόνο αυτό που υπάρχει μπροστά τους και κρίνουν αποκλειστικά και μόνο βάσει αυτού! Ναι, ίσως η οξύνοια να είναι ένα έμφυτο χάρισμα, όμως κανείς δεν απαγορεύει σε κανέναν να το «παλέψει», ώστε να γίνει επίκτητο.

Ύστερα από αυτή την απαραίτητη εισαγωγή, προχωρώ στο κυρίως θέμα της σημερινής μου «κατάθεσης». Έρχομαι στο παρόν, εστιάζω το φακό στη μικρή Ελλαδίτσα μας και αναφέρομαι ειδικότερα στη σημερινή κατάσταση της ανασφάλειας, της κρίσης, του χάους, το οποίο βιώνουμε όλοι, παρακολουθώντας αποσβολωμένοι τις πολιτικές –και κοινωνικές- εξελίξεις του παγκόσμιου χωριού.

Η αφορμή για το κείμενο ήταν ένα απίστευτο λογοπαίγνιο που διάβασα σε μία ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης και μου έφτιαξε πραγματικά τη μέρα. Έλεγε η συντάκτρια: «Ένα λάθος κόμμα μπορεί να σου χαλάσει όλη τη σύνταξη, έλεγε η δασκάλα στο σχολείο. Τώρα κατάλαβα ότι δεν εννοούσε τα γραπτά!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!». Υπέροχο, εκπληκτικό. Ο πλούτος της ελληνικής γλώσσας και η πολυσήμαντη αξία αρκετών ελληνικών λέξεων είναι ίσως από τα λίγα πράγματα που μου γεννούν... εθνικιστικές τάσεις. Μπορεί και το μοναδικό.

Το post αυτό είναι μόνο ένας κρίκος μιας τεράστιας αλυσίδας ευφυών λογοπαιγνίων που έχω διαβάσει τον τελευταίο καιρό και έχουν ως πηγή έμπνευσης την παρούσα κατάσταση στη χώρα μας.

Και φτάνω στα συμπεράσματα: ΝΑΙ, ισχύει ες αεί η έκφραση «ουδέν κακόν αμιγές καλού». ΝΑΙ, ο κάθε άνθρωπος έχει μέσα του απίστευτες δυνάμεις και αντοχές και πρέπει να ξεχωρίζει μέσα από τη διαφορετικότητά του. ΝΑΙ, αυξάνονται ολοένα γύρω μου τα άτομα που με ηδονίζουν (με την έννοια που έδωσα στην αρχή του κειμένου).

Όσο, λοιπόν, βλέπω τέτοια φαινόμενα, δε φοβάμαι τίποτα. Το μυαλό είναι το μεγαλύτερο όπλο που κουβαλάει ο καθένας στον καθημερινό του πόλεμο. Και... η ελπίδα δεν πεθαίνει τελευταία. Η ΕΛΠΙΔΑ ΕΙΝΑΙ ΑΘΑΝΑΤΗ!!!

Σάββατο, 5 Νοεμβρίου 2011

Κατάληψη αλληλεγγύης


Ενας 70χρονος ημιπληγικός συνταξιούχος των 700 ευρώ και ένας Βούλγαρος σκηνοθέτης, που επιβιώνει ως μπογιατζής, κατέλαβαν το κτήριο-σκάνδαλο του πρώην Νοσοκομείου «Αγιος Παύλος» στην οδό Φράγκων, στη Θεσσαλονίκη, για το οποίο ξοδεύτηκαν πάνω από 12 εκατ. ευρώ, αλλά παρέμενε ένα εγκαταλειμμένο γιαπί.
Εσπασαν τη σάπια κλειδαριά της εξώπορτας και τώρα προσφέρουν καταφύγιο σε αστέγους, ανέργους και σε όσους αντιμετωπίζουν πλέον πρόβλημα επιβίωσης. «Επιβίωση» είναι και η ονομασία που έδωσαν στην ανοιχτή κοινωνική κατάληψη που ξεκίνησαν. Σκοπός τους, μαζί με όποιον μπορεί να προσφέρει βοήθεια, να μετατρέψουν το κατεστραμμένο κτήριο σε ανάσα ζωής για όποιον έχει ανάγκη. Ηδη 9 άστεγοι ζουν στους χώρους του συγκροτήματος, που αποτελείται από ένα διώροφο και ένα εξαώροφο κτήριο.

Δι' Ελέου και... φόβου

Μετά το πανάκριβο ναυάγιο των σχεδίων του υπουργείου Υγείας να το ξαναφτιάξει, για να το μετατρέψει σε Κέντρο Υγείας Αστικού Τύπου, το κτήριο επέστρεψε στην καθολική Μονή Αδελφών του Ελέους, που βρίσκεται ακριβώς δίπλα. Αλλά όχι μόνο δεν υπάρχει καμία βοήθεια απ' αυτή την πλευρά, αντιθέτως ζητήθηκε από τους καταληψίες να φύγουν, και μάλιστα με το φόβητρο του εισαγγελέα και της Αστυνομίας. Την υποστήριξή τους στην προσπάθεια δείχνουν όμως οι γύρω καταστηματάρχες, που φέρνουν τρόφιμα.

Ο 48άχρονος Λιούμπεν Αλέξιεφ, με τη φόρμα εργασίας και το μυστρί στο χέρι, ξεκίνησε να φτιάχνει σιγά σιγά κάποιους από τους χώρους, ώστε να γίνουν κάπως πιο φιλόξενοι. Ο 70χρονος Θανάσης Γεωργιάδης κάθεται στην πόρτα, στο αναπηρικό καροτσάκι του, και εξηγεί στους περαστικούς την αιτία για την πράξη του και το όραμά του. «Να μαζευτεί εδώ ο κόσμος που δεν έχει πού να μείνει, που δεν έχει να φάει. Ξοδεύτηκαν εκατομμύρια γι' αυτό το κτήριο, αλλά το άφησαν να ρημάζει, ενώ μπορεί να στεγάσει ώς και 1.000 άτομα. Να γίνει εδώ μια μικρή κοινότητα ανθρώπων. Να βρουν αυτοί καταφύγιο και το κτήριο να πάρει ζωή».

Το κτήριο παραμένει σιωπηλός μάρτυρας της περίεργης εξαφάνισης εκατομμυρίων ευρώ, τόσο από ευρωπαϊκούς όσο και από εθνικούς πόρους. Σπασμένες τουαλέτες, σπασμένοι νιπτήρες, κατεστραμμένα μαγειρεία, τρύπες στα τσιμέντα των δαπέδων, σπασμένα τζάμια, ξεχαρβαλωμένοι ηλεκτρικοί πίνακες. Και ανάμεσα σ' αυτά, μια εικόνα της Παναγίας με τον Χριστό, ζωγραφισμένη σ' ένα παράθυρο.

«Μόνο μία τουαλέτα καταφέραμε να φτιάξουμε υποτυπωδώς, ενώ νερό έχει μόνο μία βρύση σε έναν εξωτερικό διάδρομο. Βάλαμε μία γεννήτρια για να έχουμε φως και να μπορούμε να δουλέψουμε, μέχρι να βρούμε πώς θα πάρουμε ρεύμα», λέει ο Λιούμπεν.

Εκκληση βοήθειας

Σκοπός των δύο «καταληψιών» είναι να δημιουργηθεί μέσα στο κτήριο μια ανοιχτή, αυτοδιαχειριζόμενη κοινότητα αλληλεγγύης, αλληλοβοήθειας και συμπαράστασης, όπου καθηγητές θα διδάσκουν δωρεάν φοιτητές και οι φοιτητές τα παιδιά των άστεγων οικογενειών. Να δημιουργηθούν χώρος πολιτισμού, μαγειρείο, αναγνωστήριο και άλλες δραστηριότητες, που θα καλύπτουν τις ανάγκες των ενοίκων της μικρής αυτής κοινότητας. Προς το παρόν, υπάρχει ανάγκη για οτιδήποτε. Γι' αυτό και οι δύο «καταληψίες» κάνουν έκκληση για βοήθεια σε όποιον μπορεί να προσφέρει τρόφιμα, κρεβάτια, στρώματα, θερμαντικά σώματα και οτιδήποτε άλλο.
http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=318059

Παρασκευή, 4 Νοεμβρίου 2011

Ενότητα και συναίνεση για το καλό της χώρας ΤΩΡΑ












Η χώρα βρίσκεται ένα βήμα πριν την καταστροφή. Υπάρχει άμεση ανάγκη για ενότητα όμως τα μηνύματα που έρχονται κάθε άλλο παρά ενθαρρυντικά είναι. Και μέσα σε όλα αυτά, διαφαίνεται ξεκάθαρα ότι κανείς από τους πολιτικούς αρχηγούς δεν έχει ένα καθαρό πλάνο για έξοδο από την κρίση.

Ο Γιώργος Παπανδρέου από τη μία, με την ανόητη ιδέα του και τις παλινωδίες για δημοψήφισμα, επιτάχυνε δραματικά την εξέλιξη της νόσου, προκαλώντας σημαντικές απώλειες στις διεθνείς αγορές και δίνοντας πάτημα στους πιστωτές της χώρας, να σκληρύνουν τη στάση τους. Πλέον η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με τελεσίγραφο που ίσως να σημάνει ακόμη και έξοδο από την ευρωζώνη. Επιπλέον του πιστώνεται ατολμία στα διαρθρωτικά μέτρα και φόβος για σύγκρουση με το βαθύ Πασοκ που αποτελεί και το μεγαλύτερο εμπόδιο για συρρίκνωση του δημόσιου τομέα και για μειώσεις δαπανών.

Ο Αντώνης Σαμαράς από την άλλη ακολούθησε τακτική κακομαθημένου παιδιού. Πολέμησε με κάθε τρόπο την όποια λύση ερχόταν από τις Βρυξέλλες αρνούμενος να συναινέσει στο παραμικρό. Πλέον έκανε στροφή 180 μοιρών θέλει να στηρίξει τις λύσεις των Βρυξελλών. Ζητά την άμεση διεξαγωγή εκλογών μετά από τη δημιουργία μιας μεταβατικής κυβέρνησης που θα κυρώσει τη συμφωνία, ώστε η νέα κυβέρνηση που θα προκύψει να συνεχίσει την όποια προσπάθεια σωτηρίας της χώρας. Αυτό που δεν αναφέρει όμως ο κύριος Σαμαράς είναι το τι τον κάνει να έχει τη βεβαιότητα ότι οι εκλογές θα επιφέρουν σταθερότητα στο κοινοβούλιο και τις ισορροπίες δυνάμεων. Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις η ψήφος των Ελλήνων απομακρύνεται αισθητά από τα δυο μεγάλα κόμματα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η όποια κυβέρνηση προκύψει μετά από εκλογές (ίσως να προκύψει και επτακομματική βουλή) δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα είναι σε θέση να ικανοποιήσει τα κριτήρια των Βρυξελλών.

Διέξοδος δεν διαφαίνεται πουθενά. Κάθε πρόταση από αυτές που πέφτουν αυτές τις δραματικές ώρες στο τραπέζι είναι ατελέστατη και με σημαντικά μειονεκτήματα.

Ίσως η μόνη λύση να είναι η μέση οδός. Κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας με την υπάρχουσα σύνθεση του κοινοβουλίου και προσθήκη σημαντικών προσωπικοτήτων με άμεση απομάκρυνση του Γιώργου Παπανδρέου από την πρωθυπουργία. Αυτό ίσως να δώσει μια λύση για σήμερα.

Γιατί αύριο…

Τετάρτη, 2 Νοεμβρίου 2011

Χάθηκε κάθε ελπίδα ....


Ο Αμερικανός Dr. Marc Faber, γκουρού των επενδύσεων, ολοκλήρωσε τη μηνιαία αναφορά του με τα παρακάτω σχόλια:
Αν ξοδεύουμε τα χρήματά μας στο Wal-Mart, αυτά καταλήγουν στην Κίνα.
Αν τα ξοδέψουμε σε βενζίνη, πάνε στους Αραβες.
Αν αγοράσουμε PC, πάνε στην Ινδία.
Αν αγοράσουμε φρούτα και λαχανικά, πάνε στο Μεξικό, την Ονδούρα και τη Γουατεμάλα.
Αν αγοράσουμε καλό αυτοκίνητο,... πάνε στη Γερμανία.
Τίποτε απ' αυτά δε βοηθάει την Αμερικανική Οικονομία. Ο μόνος τρόπος να κρατήσουμε τα λεφτά εντός συνόρων είναι να τα ξοδέψουμε σε πουτάνες και μπύρες, γιατί αυτά είναι τα μόνα προϊόντα πια, που παράγονται στις ΗΠΑ . Εγώ πάντως κάνω ό,τι μπορώ
Λοιπόν... στην Ελλάδα οι μπύρες είναι Γερμανικές, και οι πουτάνες είναι Ρωσίδες... άρα, χέσε μέσα!!!!

Παρασκευή, 28 Οκτωβρίου 2011

Παρέλαση ιδεών


Για μία ακόμη χρόνια, αν και δεν ψηνόμουν πραγματικά καθόλου, έτυχε να παρακολουθήσω την καθιερωμένη μαθητική παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στην παραλιακή λεωφόρο της Καλαμαριάς.

Οι καφετέριες όπως πάντα γεμάτες, οι τοπικοί πολιτικάντηδες στις γνωστές θέσεις, τα στραγάλια όμως εμφανώς μειωμένα. Οι μυημένοι γνωρίζουν την αξία των στραγαλιών σε κάθε παρέλαση. Θεωρώ, πλέον, ότι η φράση «με τι θα πληρώσω, με στραγάλια;» αποκτά μεταφορικό περιεχόμενο, καθώς... ούτε στραγάλια υπάρχουν.

Το βαρετό –και αναχρονιστικό κατ’ εμέ- διαδικαστικό της παρέλασης «χρωματίστηκε», κατά τη γνώμη μου, από δύο ξεχωριστά γεγονότα στο πρώτο εκ των οποίων ελάχιστοι έδωσαν τη δέουσα σημασία.

Προφανώς δεν είναι ιδέα μου ότι η ενέργεια πολλών μαθητών –και μαθητριών- να παρελάσουν με το πουκάμισο έξω από το παντελόνι (ή τη φούστα) αποτέλεσε μία μορφή άτυπης διαμαρτυρίας.

Το δεύτερο γεγονός είναι το εξής: μία ομάδα ατόμων, αποτελούμενη από άτομα ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ απ’ αυτόν στον οποίο ανήκω, επέλεξε, σεβόμενη πλήρως το θεσμό της παρέλασης, να πραγματοποιήσει πορεία διαμαρτυρίας αμέσως μετά το πέρας αυτής. Κρατώντας πανό διαμαρτυρίας και φωνάζοντας συνθήματα, διέσχισε όλη τη διαδρομή, χειροκροτούμενη από την πλειοψηφία των θεατών.

Δεν το κρύβω ότι τους χειροκρότησα κι εγώ. Όχι γιατί ταυτίζομαι με τις ιδέες της, αλλά γιατί επικροτώ το σεβασμό στους θεσμούς, τον απόλυτα δημοκρατικό τρόπο αντίδρασης, αλλά και την ύψιστη δημοκρατική αξία της ελεύθερης έκφρασης.

Επιμελώς δε θα ασχοληθώ με τα γεγονότα που έλαβαν χώρα λίγα χιλιόμετρα μακρύτερα, στην κεντρική παραλιακή λεωφόρο της Θεσσαλονίκης.

Απλά θα θέσω το ερώτημα. Μήπως η παρέλαση μαθητών (όπου, μην κρυβόμαστε, οι περισσότεροι την παρακολουθούμε για οφθαλμόμουτρο) πρέπει να αντικατασταθεί από μία νοητή παρέλαση ιδεών;

Έτσι ώστε να αποφευχθούν και τα επεισόδια από... φασίζουσες μειοψηφίες. Άσε μας ρε Αϊβαλιώτη...

Το Βίντεο του Μήνα